Жеріне қарай астығы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жеріне қарай астығы» деген мақал жердің құнары мен жағдайына қарай өнім де әртүрлі болатынын білдіреді. Тура мағынасында, құнарлы жерден мол астық шығады, ал тастақты не жұтаң жерден өнім аз болады. Астарлы мағынасында бұл сөз адамның да, істің де нәтижесі ортаға, мүмкіндікке, еңбекке және жағдайға тәуелді екенін ұқтырады. Яғни әр нәрсенің өз ыңғайы, өз өлшемі бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жер» — өмірдегі орта, мүмкіндік, тірек, жағдайдың символы. «Астық» — еңбектің жемісі, береке мен нәтиженің бейнесі. Халық жер мен өнімді салыстыру арқылы «нәтиже себепке байланысты» деген ойды өте ықшам жеткізген. Бұл мақал табиғат заңын адам өміріне де теліп, сабыр мен шынайы бағалауға үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал еңбектің нәтижесі жұмыс орнына, ортаға, білімге, құралға байланысты екенін айту үшін қолданылады. Мысалы, бір маман жақсы техникасы бар, қолдауы мол ұжымда тез өссе, мүмкіндігі шектеулі жерде баяу дамуы мүмкін. Сонда «жеріне қарай астығы» деп, жағдайды дұрыс бағалап, талапты да соған сай қоюды түсіндіреді.