Жердің сәні - егін, ердің сәні - білім.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жердің көркі мен берекесі егінмен көрінеді: жер жыртылып, дән себілсе, ол адамға ырыс береді, тіршілікті түлетеді. Ал ер-азаматтың шын сәні — білім. Білім адамды өсіреді, ой-өрісін кеңейтеді, сөзін өтімді, ісін пайдалы етеді. Мақал тура мағынасында жердің сәні егін екенін айтса, астарлы мағынасында елді де, адамды да көркейтетін нәрсе — еңбек пен оқу екенін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жер» — тек топырақ емес, тіршілік көзі, еңбек алаңы. «Егін» — маңдай тердің жемісі, береке мен молшылықтың белгісі. «Ер» сөзі мұнда кез келген адамға, әсіресе жігітке қатысты айтылып, оның абыройы сыртқы келбетпен емес, ішкі парасатымен өлшенетінін білдіреді. «Сән» ұғымы егінге де, білімге де әсемдік қана емес, құндылық, қадір-мағына береді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ауыл шаруашылығында да, оқу-білім саласында да маңызды. Мысалы, шаруашылықпен айналысқан адам жерді күтіп, жаңа технология қолданып мол өнім алса, ол жердің сәнін келтіреді; ал жас маман жоғары білім алып, өз ісін шебер меңгерсе, елге пайдасын тигізіп, ердің сәнін көрсетеді.