Жемісті ағаштың мәуесі төмен.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жемісті ағаштың мәуесі төмен» деген мақалдың тура мағынасы — жемісі мол, бұтағы ауырлаған ағаштың бұтақтары жерге иіледі. Астарлы мағынасы — шын пайдалы, көпке қажет, парасатты адам өзін асырып көрсетпей, кішіпейіл болады. Білімі, еңбегі, абыройы артқан сайын ол мақтанға салынбай, қарапайым мінезін сақтайды. Халық мұнда «көп нәрсе білген адам үнсіз, терең болады» деген ойды да меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жемісті ағаш» — еңбегімен, ісімен, білімімен елге пайдасы тиген адамға теңеу. «Мәуе» — ағаштың жемісі, яғни адамның істеген игілігі мен жетістігі. «Төмен иілу» — тәкаппарланбай, көптің алдында кішілік көрсету. Демек, нағыз толысқан жан биіктеген сайын иіле түседі.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте орынды. Мысалы, жақсы оқып, мамандығын жетік меңгерген жас маман әріптестерін менсінбей емес, керісінше, сабырмен тыңдап, көмектесіп жүрсе — соның өзі осы нақылдың мәні. Яғни білім мен жетістік адамды паң қылмай, кішіпейілділікке бастау керек.