Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тартып, адамға екі жақтан қауіп төнеді. Астарлы мағынасы — бір уақытта бірнеше қиындық келсе, адамның амалы таусылып, тығырыққа тірелетінін айту. Мұнда өмірдегі ауыр жағдай, берекесіздік, қорғансыздық айқын сезіледі.
Образдар мен теңеулер
«Жау» — сырттан келген ашық қауіп, ал «бөрі» — жасырынып келетін ішкі не жақын қатердің бейнесі. «Жаға» мен «етек» адамның ең осал жерін білдіріп, қауіптің жан-жақтан төнуін көрсетеді. Бөрі қазақ танымында жыртқыш, қауіпті аң ретінде алынады, сондықтан ол қиындықтың, қырсықтың, аяусыз күштің символы.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бір мәселе үстіне екінші мәселе қосылғанда қолданылады. Мысалы, отбасы қарызға батып жүргенде, бір мезетте жұмыс та тоқтап қалса, адам «жау жағадан алғанда, бөрі етектен алады» деп күйінетіні бар. Яғни, қиындықты үсті-үстіне түсірмей, алдын ала сақтанып, бірлікте әрекет ету керектігін ескертеді.
Bóri etekten alady.