Жатақ елде жау көп.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Жатақ елде жау көп» деген мақалдың тура мағынасы — өз жұртың емес, бөтен елге барған адамға қауіп-қатер, күдік, түсінбеушілік көбірек кездеседі деген ой. Астарлы мағынасы — жат жерде жүрген кісі сақ болып, әр қадамын аңдап басуы керек; өйткені таныс емес ортада сенім аз, сынақ көп болады. Бұл мақал бөтен ортада адам жалғыз қалатынын, сондықтан сабыр, ақыл және абайлық қажет екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жатақ ел» — бөтен жұрт, өзіне ыңғайсыз, тосын орта деген образ. Ал «жау» сөзі тек соғыс кезіндегі дұшпанды емес, жалпы қауіп, кедергі, сенімсіздік, жатсыну мағынасын береді. Яғни мақал бөтен елді тікелей жау деп емес, ондағы жағдайдың адамға қолайсыз, сақтықты талап ететінін бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды басқа қалаға, шетелге оқуға не жұмысқа барған адамға қатысты айтуға болады. Мысалы, студент жаңа ортаға барғанда құжат, қаржы, тіл мәселесін алдын ала ойластырса, қиындықтан оңай өтеді. Яғни мақал бөгде жерде бейқам болмай, байыппен әрекет етуге шақырады.