Жас өсемін деп үмітті,
Жалғыз көбейем деп үмітті,
Жарлы байимын деп үмітті,
Ауру жазылам деп үмітті.
Jalǵyz kóbeıem dep úmitti,
Jarly baıımyn dep úmitti,
Aýrý jazylam dep úmitti.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды үміттен айрылмауға шақырады. Жас адам өсіп, есейемін деп армандайды; жалғыз жан көбейіп, ел қатарына қосылуды қалайды; жарлы адам байып, тұрмысын түзетуді ойлайды; ауру кісі жазылып, саулығына жетуді күтеді. Яғни өмірдің қай саласында да адамды алға жетелейтін күш — үміт. Үміт бар жерде төзім де, талпыныс та болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жас», «жалғыз», «жарлы», «ауру» деген сөздер тек нақты адамдарды ғана емес, өмірдің түрлі күйін бейнелейді. «Өсемін» — дамып, толысу; «көбейем» — елге араласу, тірек табу; «байимын» — тұрмыстың түзелуі, ырыстың артуы; «жазылам» — дерттен айығып, қайта күш жинау деген астарлы мағына береді. Осы образдар арқылы халық адамның әрқашан жақсылық күтіп, болашаққа сеніммен қарауы керек екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды оқу, еңбек, денсаулық, тұрмыс сияқты салада жиі қолдануға болады. Мысалы, жұмыссыз жүрген адам жаңа мамандық оқып, ертеңгі күні өз орнымды табамын деп әрекет етсе, оның бойындағы үміт оны алға жетелейді. Үміт адамға күш береді, бірақ ол бос қиял емес, нақты қадаммен ұштасқанда ғана нәтиже әкеледі.