Жанынан безген мысық
Жолбарыстың көзін тырнайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жанынан безген, яғни өмірден күдер үзген немесе амалсыз қалған жан көп нәрседен тайынбайды. Мұндай адам қауіптен қорықпай, өзінен әлдеқайда күшті қарсыласына да қарсы шыға алады. Мақалдың тура мағынасы — мысықтың жолбарыстың көзін тырнауы мүмкін емес әрекетке ұқсайды. Астарлы мағынасы — адамды тығырыққа тіреген жағдай кейде оны батыл, тіпті тәуекелшіл етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «мысық» — әлсіз, қорғансыз адамды, ал «жолбарыс» — күшті, айбарлы, үстем қарсыласты білдіреді. «Көзін тырнау» — жай ғана әрекет емес, ең осал жерге соққы беру, батыл қарсылық көрсету дегенді аңғартады. Яғни бұл жерде әлсіздің де жан ауырса, өжеттік танытатыны бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әділетсіздікке төзбеген адамның күтпеген жерде қарсы тұратынын айту үшін қолданылады. Мысалы, жұмыста көп уақыт үндемей жүрген қызметкерге әділетсіз қысым жасалса, ол басшылыққа ашық шағым беріп, өз құқығын қорғай алады. Сондай сәтте осы мақал орынды айтылады.
Jolbarystyń kózin tyrnaıdy.