Жаңбырмен жер көгерер,
Еңбегімен ер көгерер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жаңбыр жерге нәр беріп, шөпті көгертеді, ал адамды өсіріп, абыройлы ететін нәрсе — еңбек. Мақалдың тура мағынасы табиғатқа жаңбырдың пайдасын айтса, астарлы мағынасы адам өмірінде табыс, бедел, ырыс-береке тек маңдай термен келетінін білдіреді. Еңбексіз адам алға баспайды, еңбегі бар адам елге сыйлы болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жер» — жалпы өмір мен тіршіліктің белгісі, ал «көгеру» — өсу, жаңару, береке табу деген ұғым. «Жаңбыр» табиғатқа жан бітірсе, «еңбек» адамға күш, қуат, жетістік береді. Яғни табиғаттағы құбылыс пен адам тіршілігі қатар салыстырылып, ой өте әсерлі жеткізілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Оқуда, жұмыста, кәсіпте табысқа жету үшін үнемі әрекет пен төзім керек екенін еске салады. Мысалы, студент тек емтихан алдында емес, күн сайын оқыса ғана жақсы нәтиже көрсетеді. Дәл сол сияқты, іс бастаған адам тұрақты еңбектенсе, кәсібі де, беделі де өседі.
Eńbegimen er kógerer.