Жаманның берген асынан
Жақсының айтқан сөзі артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы адамның шын жүректен айтқан жылы сөзі жаман адамның берген асына қарағанда әлдеқайда қымбат екенін білдіреді. Тура мағынасында ас — ішіп-жейтін тағам, ал сөз — ауызша айтылған пікір. Астарлы мағынасында, адамға ең алдымен ниет, кісілік, сыйластық керек деген ой жатыр. Жаман кісі мал-мүлкі көп болса да, сөзі мен ықыласы жараспауы мүмкін; ал жақсы адам қол ұшын бере алмаса да, бір ауыз өнегелі сөзімен демеу болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ас» — материалдық көмек пен сыртқы пайда, ал «сөз» — рухани қолдау, ақыл мен жұбаныштың бейнесі. «Жаман» мен «жақсы» деген қарама-қарсы ұғымдар арқылы адам мінезінің құны салыстырылады. Халық жақсы сөзді жанға дауа, көңілге медет деп таниды. Сондықтан мұнда астың тоқтық әкелетініне емес, сөздің жүрекке жететініне мән берілген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал біреудің шынайы қамқорлығы мен жылы лебізінің көп дүниеден артық екенін көрсету үшін қолданылады. Мысалы, адам қиын сәтте қасына келіп, «бәрі жақсы болады» деп дем берген жанды өмір бойы ұмытпайды. Ал сыйы мол, бірақ көңілі суық адамның көмегі онша әсер етпеуі мүмкін.
Jaqsynyń aıtqan sózi artyq.