Жақсы айғырдың үйірін ат жақтайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы айғырдың үйірі көбейіп, ірі де берік болуы үшін оған лайықты ат қажет деген ой. Астарлы мағынасы — елге, ортаға беделді, берекелі адамның қасында соған сай демеу болатын, көмектесетін, қорғайтын жандар жүруі керек. Жақсы бастаманы жалғыз адам емес, айналасындағы жарасымды ортасы да көтереді. Яғни, қадірлі тұлғаның абыройы өзінен ғана емес, оны қолдаған жұрттан да көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "айғыр" — күш, тектілік, жетекшілік белгісі. "Үйір" — бірлікке жиналған топ, орта. Ал "ат жақтайды" деген тіркес — қорғау, сүйеу, демеу болу мағынасын береді. Қазақ танымында жылқы бейнесі арқылы ер-азаматтың қадірі, серіктің сенімділігі, ортаның ынтымағы астастырылып берілген.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал бір ұйымдағы немесе отбасындағы беделді адамға тек мақтау емес, нақты қолдау қажет екенін білдіреді. Мысалы, тәжірибелі мұғалімнің бастамасын жас әріптестері қолдап, жұмысын жеңілдетсе, мектептің де абыройы артады. Сондықтан жақсы істі көпшілік болып демеу — осы мақалдың қазіргі өмірдегі мәні.