Жаяудың аты - ширақ, күші - азық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жаяу жүрген адамның көлігі жоқ, сондықтан оның «аты» да, «күші» де тек өз денесіне, жүрісіне және ішер асына байланысты деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — адам қандай іске кіріссе де, сергек, жинақы, төзімді болуы керек; ал ең басты қуат көзі — дұрыс тамақ, күтім және денсаулық. Яғни, әрекетке жылдамдық та, қорек те қажет.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ат» сөзі нақты жылқыны ғана емес, жүріс-тұрыстың ептілігін, сергектікті меңзейді. «Ширақ» дегені — қимылы жылдам, бойында жігері бар адам. Ал «күші — азық» деуі адам қуатының бастауын тамақпен байланыстырады: аш адам әлсіз, тоқ әрі күтімді адам қайратты болады. Мұнда халықтың өмір тәжірибесі мен дене еңбегіне сүйенген байқауы көрінеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал күнделікті тіршілікте өз денсаулығын күтіп, уақтылы тамақтанып, жұмысқа жинақы болудың мәнін еске салады. Мысалы, студент емтиханға дайындалып жүрсе, ұйқысы мен асын реттемесе, ойы шашырап, шаршап қалады; ал дұрыс тамақтанып, сергек жүрсе, оқуына да, жұмысына да ширақ кіріседі.