Заманы бірдің амалы бір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Заманы бірдің амалы бір» деген мақал бір дәуірде, бір қоғамда өмір сүрген адамдардың тұрмыс-тіршілігі, ойлау тәсілі, әрекет ету жолы ұқсас болатынын білдіреді. Тура мағынасында, бір уақыттың адамдары бірдей жағдайға бейімделіп, бірдей амал табады. Астарлы мағынасы — ортақ заман, ортақ қиындық пен ортақ қажет адамды жақындастырады, сондықтан көзқарас пен шешім де көбіне ұқсас келеді. Бұл мақал адамдардың бір кезеңдегі өмір салты, мінез-құлқы мен тәжірибесі бір-біріне әсер ететінін аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «заман» — тек уақыт емес, сол уақыттың бүкіл тіршілік қалпы. «Амал» — адамның қиындықты еңсеру жолы, істі атқару тәсілі. Яғни мақал уақытты өзен сияқты, ал адамның әрекетін сол өзенде жүзген қайықтай елестетеді: су бір болса, жүзу де ұқсас болады. Бұл жерде теңеу ашық айтылмаса да, мағынасы арқылы ортақ орта адамның қимылын қалыптастыратыны байқалады.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал бір буынның немесе бір заманда өскен адамдардың ойы мен дағдысы ұқсас екенін айту үшін қолданылады. Мысалы, интернет пен смартфонмен өскен жастардың ақпарат іздеуі, араласуы, жұмыс істеуі бір-біріне жақын келеді. Сол себепті үлкендер кейде «заманы бірдің амалы бір» деп, бір дәуірдің адамдары бірдей әдет пен дағдыға үйренетінін айтады.