Замана зұлымдықты көтермейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Замана зұлымдықты көтермейді» деген мақалдың тура мағынасы — уақыт, өмір ағымы жамандықты, әділетсіздікті, озбырлықты ұзаққа жібермейді. Астарлы мағынасы — қоғам дамыған сайын адамнан адалдық, әділдік, мәдениет талап етіледі; қиянат, өтірік, зорлық түбімен орнықпайды. Жаман іс уақытша үстем көрінгенімен, ақырында әшкереленіп, өзіне зиян әкеледі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «замана» сөзі бүкіл дәуірді, қоғамның жүріс-тұрысын білдіреді. Ал «зұлымдық» — тек қана қаскөйлік емес, сонымен бірге қиянат, қатыгездік, күншілдік, әділетсіз әрекет. «Көтермейді» деуі заманның мұндай жүкке төзбейтінін, яғни адамдардың сана-сезімі өсіп, жамандыққа қарсы тұратынын меңзейді. Мұнда заман адам сияқты әрекет етіп тұрғандай бейнеленеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте орынды. Мысалы, жұмыс орнында біреу әділетсіздік жасап, басқаның еңбегін иемденсе, бұл ұзаққа бармайды: ұжым шындықты біледі, беделі түседі, сенім жоғалады. Сондықтан бұл сөз адамды адал болуға, біреуге зиян тигізбеуге шақырады.