Замана зордікі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Замана зордікі» деген мақалдың тура мағынасы — уақыт пен өмір ағымы күшті, қуатты, айлалы адамның дегенін көбірек өткізеді деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — дәуір өзгерген сайын, әлсіз не бейімделе алмаған адам емес, жағдайды тез ұғып, өз уақытының талабына сай әрекет еткен жан алға шығады. Бұл жерде «зор» сөзі тек күшті ғана емес, ықпалы бар, үстем, сөзі өтімді адамды да меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалда «замана» — тек уақыт емес, қоғамның беталысы, өмір заңдылығы. Ал «зордік» — билік, ықпал, күш, бедел ұғымдарын жинақтап тұр. Яғни заман бір орнында тұрмайды, оны ұстау үшін адамда тәжірибе, батылдық, икем және ақыл болу керек деген бейне жасалады. Образ арқылы өмірдің бәсекелі, өзгермелі сипаты байқалады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жаңа мамандық игеру, технологияға бейімделу, нарық талабын түсіну сияқты жағдайларда айтылады. Мысалы, бір адам ескі тәсілмен ғана жұмыс істеп, жаңалыққа үйренбесе, табысынан қалып қоюы мүмкін; ал заманға сай білім алып, цифрлық құралдарды меңгерген жан алға шығады. Мақал осындайда «уақыт талабын ескер» деген ескерту ретінде қолданылады.