Ұзын елдің үйіріне,
Қысқа елдің қиырына кетті.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бір адамның ұзын елдің үйіріне де, қысқа елдің қиырына да кетуі. Астарлы мағынасы — ел ішінде ру, ағайын, орта өзгерсе де, адам өз орнын табуы керек, ал өмір жолында біреуге жақын, біреуге алыс болудың бәрі де уақытша жағдай. Мақал кейде кең пейіл мен тар пиғылды, үлкен орта мен шағын ортаның айырмасын да меңзейді.
Образдар мен теңеулер
«Ұзын ел» — көп, кең, ауқымды жұртты білдіреді. «Үйір» сөзі бірлікке, топтасуға, ортаға жақын болуды аңғартады. Ал «қысқа елдің қиыры» — шет, шекара, шеткері орын деген бейнелі мағына береді. Яғни халық адамды бір жерде ортасына тартып, бір жерде шетке ысырып жіберетін қоғамдық ахуалды көркем суреттеген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам бір ортадан екінші ортаға ауысқанда, жаңа ортаға бейімделу керек екенін түсіндіру үшін айтылады. Мысалы, ауылдан қалаға оқуға келген жас жігіт бір жерде көпшілікпен тез араласып кетсе, бір жерде жалғызсырап қалуы мүмкін. Сондайда үлкен өмірдің әр қиылысына сабырмен, байыппен қарау керегін осы мақал еске салады.
Qysqa eldiń qıyryna ketti.