Ұлы сөзден ұлағат.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Ұлы сөзден ұлағат» дегеніміз — терең мағыналы, салмақты, орынды айтылған сөзден адамға тәрбие, ақыл, бағыт-бағдар дариды деген ой. Мұндағы «ұлы сөз» жай ғана көп сөз емес, өмірден түйілген даналық, елге ортақ өнеге, дұрыс жол көрсететін нақыл. Ал «ұлағат» — сол сөзден алынатын тәлім, үлгі, тағылым. Яғни жақсы сөз адамның ойына ой қосып, мінезін түзеп, ісіне жөн сілтейді.
Образдар мен теңеулер
Бұл мақалда «ұлы сөз» биік, салмақты, қадірлі ойды бейнелейді. «Ұлы» сөзі сөздің көлемін емес, мәнінің тереңдігін білдіреді. Қазақ түсінігінде сөздің салмағы — адамның парасатының өлшемі. Сондықтан бұл тіркес әрбір әдемі, өткір, мағыналы сөздің артында тәжірибе, ақыл, өмірлік сабақ тұратынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал даналыққа, дұрыс кеңеске құлақ асу керек дегенді еске салады. Мысалы, жас маман тәжірибелі ұстазының қысқа ғана ақылын тыңдап, қателіктен сақтанса, сол — «ұлы сөзден ұлағат» алғаны. Бұл мақал әсіресе отбасында, оқуда, жұмыста үлкеннің сөзін бағалауға үндейді.