Туған жердің ауасы да шипа,
Туған жердің жуасы да тәтті.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Туған жер адамның жан дүниесіне ыстық әрі қымбат. Бұл мақалдың тура мағынасы — туған жердің ауасы да, қарапайым өсімдігі де ерекше әсер береді. Астарлы мағынасы — адам өз елінде, өз топырағында өзін еркін, жайлы сезінеді; туған өлкенің әрбір нәрсесі оған бағалы көрінеді. Яғни, туған жердің қадірі сыртқы сәнінде емес, оның адамға жақындығында.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ауасы» — тіршілік, тыныс, өмір нәрі. Ол туған жердің берекесін, тазалығын, шуағын бейнелейді. «Жуасы» — ең қарапайым, жұпыны азықтың өзі туған жерде тәтті көрінетінін білдіреді. Бұл жерде жуаның өзі емес, туған жерге деген сүйіспеншілік пен сағыныш сезімі асқақтап тұр. Қарапайым нәрсенің қадірін арттырып тұрған күш — жүректегі байланыс.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал туған жерін сағынған адамға да, елден жырақ жүрген жанға да өте орынды айтылады. Мысалы, қалада көп жыл тұрған адам ауылына барып, таза ауамен тыныстап, қарапайым ауыл асын жегенде ерекше қуат алып, көңілі көтерілсе, осы мақал дәл келеді. Ол туған жердің рухани да, табиғи да шипа екенін еске салады.
Týǵan jerdiń jýasy da tátti.