Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түиіні бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — көп сөздің бәрін бір жерге жинап, қысқа қорытынды айту. Астарлы мағынасы — артық созбай, ойды нақты, жинақы жеткізудің қадірін білдіреді. Яғни кез келген әңгіме, даудың шешімі не ақыл-кеңес соңында бір түйінге келуі керек. Қазақ танымында сөздің көптігі емес, мәнінің тереңдігі бағаланады.
Образдар мен теңеулер
«Тоқсан ауыз сөз» — көп, шашыраңқы, ұзақ айтылған ойды бейнелейді. Ал «тобықтай түйін» — өте шағын, бірақ салмақты қорытындыны меңзейді. Тобықтың кішкентай болуы сияқты, түйін де ықшам, бірақ бәрін өзіне жинап тұрған маңызды нәтиже деген ұғым береді. Бұл жерде сөздің мөлшері емес, мағынасының күші алға шығады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды баяндама, жиналыс, пікірталас не күнделікті әңгімеде ойды қысқа әрі анық айту керек болғанда қолданамыз. Мысалы, мұғалім ұзақ талқыланған сабақ соңында: «Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні — уақытты бағалап, еңбекті ерте бастау» деп қорытынды жасай алады. Бұл тыңдаушыға негізгі ойды тез ұғындырады.