Тойға барсаң, тойып бар,
Жамандығыңды қойып бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тойға барғанда адам өз мінезін түзеп, лайықты көңіл күймен, таза пейілмен баруы керек екенін айтады. Тура мағынасында — тойға аш барма, дайындалып бар. Астарлы мағынасында — басқаның қуанышына кірбің, өкпе, реніш, орынсыз сөз апарма; өзіңді ұстап, әдеп сақта.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тойып бару» тек қарынның тоқтығын емес, көңілдің орнықтылығын да білдіреді. Ал «жамандығыңды қойып бар» дегені — бойдағы жаман әдет, көреалмастық, паңдық, ұрысқақ мінезді сыртта қалдыр деген ишара. Яғни той — тек ас ішетін жер емес, ел-жұрт бас қосып, сыйластық күшейетін орта.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал той, мерейтой, құдалық сияқты жиындарға әдеппен бару керек екенін еске салады. Мысалы, біреу досының үйлену тойына барғанда қабақ түйіп, сын айтып, көңіл бұзбай, шынайы қуанышпен барып, жақсы тілек айтса — мақалдың мәні орындалады. Мұндай сөз адамды мәдениеттілікке, сабыр мен сыйластыққа тәрбиелейді.
Jamandyǵyńdy qoıyp bar.