Тоғыз қабат торқадан
Тоңтышағымның терісі артық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — тоғыз қабат қымбат торқадан өз құлынымның, өз тоңтышағымның терісі артық деген ойды білдіреді. Астарлы мағынасы — адамға өзінікі, өз еңбегімен келген не өзіне жақын болған нәрсе әрдайым қымбат. Байлықтың, сән-салтанаттың бәрінен де туған перзенттің, өз жанынан шыққан қадірлі дүниенің орны бөлек. Қазақ үшін жақынның бағасы, әсіресе бала мен ұрпақтың қадірі дүниелік сәннен жоғары тұрады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тоғыз қабат торқа» — ең қымбат, ең сәнді мата, яғни сыртқы байлық пен жылтыр дүниенің белгісі. Ал «тоңтышағымның терісі» — өз төліндей жақын, өзіме тиесілі, ыстық көрінетін нәрсені меңзейді. Бұл салыстыру арқылы халық сыртқы көркемдік пен ішкі жақындықты қатар қойып, жүрекке жақын құндылықтың артық екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал адам баласының материалдық дүние мен рухани, отбасылық құндылықты салыстырғанда қолданылады. Мысалы, бір адам қымбат сыйлық алса да, баласының өз қолымен жасаған шағын ашықхаты оған бәрінен қымбат болуы мүмкін. Бұл — шынайы жақындық пен ықыластың ақшаға өлшенбейтінін аңғартады.
Tońtyshaǵymnyń terisi artyq.