Тазыдан қашқан түлкі қақпанға тап болады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: тазы иттен қашқан түлкі тығылар жер іздеп жүріп, қақпанға түсіп қалуы мүмкін. Астарлы мағынасы: адам бір қауіптен қашамын деп, ойланбай әрекет етсе, одан да үлкен қиындыққа ұрынады. Яғни асығыстық, жөнсіз қорқу, ақылсыз шешім түбі зиянға апарады. Сондықтан кез келген жағдайда сабыр сақтап, алды-артын ойлап қимылдау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы түлкі — айлакер, бірақ қиыннан шығуға тырысқан адам бейнесі. Тазы — қуғын, қысым, сыртқы қауіп. Қақпан — байқамай басатын тұзақ, яғни ойланбай жасалған қадамның салдары. Халық түлкінің образын пайдаланып, өмірде сақтық пен парасаттың қажет екенін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де өзекті. Мысалы, бір адам қарызын жабамын деп, тексерілмеген оңай табысқа сеніп, алаяқтыққа тап болса, дәл осы мақал еске түседі. Қысымнан қашып, асығыс шешім қабылдау адамды жаңа қиындыққа әкелуі мүмкін. Сондықтан мәселені сабырмен, ақылмен шешкен дұрыс.