Тауықтың шақырғанына таң атпайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: тауық шақырса да, таң өзі келмейінше атпайды. Астарлы мағынасы — бір адамның не әлсіз бір әрекеттің әсерімен үлкен іс бірден өзгермейді. Яғни, маңызды нәрсе белгілі бір тәртіппен, өз уақытымен жүзеге асады. Адам өз шамасын біліп, орынсыз асығыстық жасамауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тауықтың шақыруы» — үлкен нәтижеге жетпейтін, әсері аз әрекеттің бейнесі. Ал «таңның атуы» — уақытпен келетін, табиғи заңдылыққа бағынатын құбылыс. Осы екі образ арқылы халық әр істің өз мезгілі бар екенін, ұсақ себеппен үлкен нәтиже күтудің дұрыс еместігін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал көбіне асығыс шешім шығармауға, бір ғана қадаммен бәрін өзгертемін деп сенбеуге байланысты айтылады. Мысалы, жаңа жұмысты енді бастаған адам бір аптада үлкен табыс күтсе, тәжірибелі кісі: «Тауықтың шақырғанына таң атпайды» деп, нәтиженің бірте-бірте келетінін ескертеді. Бұл — сабыр мен уақыттың қадірін ұқтыратын сөз.