Таудай сөздің тарыдай түйіні бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал көп сөздің бәрі бірдей терең емес екенін меңзейді. Тура мағынасында, таудай үлкен сөздің ішінде тарыдай ғана түйін, яғни негізгі өзегі бар. Астарлы мағынасы — адам ұзақ сөйлеп, көп дәлел келтірсе де, соның ішіндегі ең маңызды ойды қысқа да нұсқа айтып түю керек. Сөздің салмағы көптігінде емес, мазмұнында.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «таудай сөз» — көлемі үлкен, созылған, шұбалаңқы әңгіме. Ал «тарыдай түйін» — сол әңгіменің өзегі, ең басты қорытындысы. Таудың алып бейнесі мен тарының ұсақ бейнесі арқылы халық ойдың ауқымы мен ықшамдылығын қатар салыстырады. Бұл теңеу сөздің ішінен мағынаны дәл таба білуді үйретеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жиындарда, сабақта, жұмыс талқылауларында өте орынды айтылады. Мысалы, бір адам баяндама жасап, негізгі ойды ұзақ айналдырып өтсе, тыңдаушылар: «Таудай сөздің тарыдай түйіні бар» деп, басты мәселені қысқаша айту керек екенін ескертеді. Бұл — ойды жинақы, анық жеткізуге шақыратын өмірлік ереже.