Тамыр тартқан тарықпас.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Тамыр тартқан тарықпас деген мақалдың тура мағынасы — адам өз тамырын, шығу тегін, туыстық және елдік байланысын сақтаса, таршылық көрмейді деген ой. Астарлы мағынасы — ағайынмен, жақын-жуықпен, ел-жұртпен қарым-қатынасы берік адам қиын сәтте жалғыз қалмайды, сүйеніш табады. Тамыры бар ағаш қалай қурап кетпесе, адам да арқа сүйер ортасы болса, тұрмыстың ауыртпалығын жеңіл өткереді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы тамыр — адамның тегін, негізін, туыстық байланысын білдіретін бейнелі сөз. Ал тарықпас сөзі — қысылмайды, қиналғанда жол табады, қолдаусыз қалмайды дегенді аңғартады. Халық тамырды ағаштың тірегімен салыстырады: тамыры терең ағаш берік тұрады, ал тамыры жоқ ағаш әлсірейді. Сол сияқты адам да ағайыннан, елден ажырамаса, өмірдің дауылы оны оңай шайқалтпайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал туыстықты ғана емес, адамға тірек болатын сенімді орта, жақын жандардың қадірін білдіреді. Мысалы, студент қалаға оқуға барып, алғашында қиналса да, нағашысы не ағайыны жәрдем беріп, жатын орын тауып, жол көрсетсе, ол тарықпайды. Яғни, жақсы байланыс пен сыйластық адамның өмірін жеңілдетеді.