Сыр бойы - нұр бойы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Сыр бойы – нұр бойы» деген мақал Сырдарияның бойын мекендеген жердің құт-берекесін, көркемдігін және елге жайлы, нұрлы өңір екенін білдіреді. Мұнда тура мағынада өзен жағасындағы шұрайлы аймақ айтылса, астарлы мағынада сол өңірдің халқының да кеңпейіл, еңбекқор, өмірі берекелі екені меңзеледі. Яғни Сыр елі — табиғаты да, адамдары да нұр шашқан, қадірлі мекен деген ой бар.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «Сыр бойы» — Сырдария жағасындағы құнарлы өлке, ал «нұр бойы» — жарық, береке, жылылық, ырыс деген ұғымды береді. «Нұр» сөзі бұл жерде тек жарық емес, жақсылықтың, молшылықтың, тыныштық пен ізгіліктің белгісі ретінде қолданылған. Сондықтан мақал табиғаттың әсемдігін адам мінезімен астастырып, өңірдің абыройын биіктетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал Сыр өңірінің қадірін, тарихы мен мәдениетін мақтағанда жиі айтылады. Мысалы, біреу Қызылорда жақтың адамдары туралы «өте қонақжай, мәдениеті биік» десе, оған «Сыр бойы – нұр бойы» деп жауап беруге болады. Бұл — туған өлкені сүйіп, оның жақсылығын бағалай білудің көрінісі.