Сүтке сүт қосылса - сүмесін,
Сөзге сөз қосылса - демесін.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің де, істің де өз шегі болатынын ескертеді. Тура мағынасында сүтке тағы сүт қосылса, ол бұрынғысынан жеңілдеп, сұйылып кетпейді, қайта қадірі артқандай көрінеді; ал сөзге сөз қосылса, оның мәні ашылып, дәлелі күшейеді. Астарлы мағынасы — ойлы, орнымен айтылған сөзге қосымша дәлел не пікір қосылса, әңгіме әсерлі, сенімді бола түседі. Бірақ орынсыз көпсөздікке салыну емес, мағынаны нақтылау меңзеледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сүт» — таза, құнарлы, нәрлі нәрсенің бейнесі. Сүтке сүт қосылуы — пайдалыны толықтыру, сапаны арттыру секілді ұғымды білдіреді. Ал «сөзге сөз қосылу» — бір ойдың екінші оймен бекітілуі, пікірдің дәйекпен нығаюы. Халық сөзі арқылы тілдің қуаты, ойдың жүйелілігі, әңгіменің шеберлігі танылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды бір пікірді нақты мысалмен не қосымша дәлелмен күшейткенде қолдануға болады. Мысалы, мұғалім оқушыға: «Жауабың дұрыс, енді оны өмірден алынған мысалмен толықтырсаң, сөзің нық болар еді» деуі мүмкін. Яғни дұрыс айтылған ойға салмақ қосу керек деген өнеге береді.
Sózge sóz qosylsa - demesin.