Сүңгінің жарасы бітер,
Тіл жарасы бітпес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің күшін, тілден шыққан ауыр сөздің адамның жан дүниесіне қатты әсер ететінін білдіреді. Сүңгімен тиген жара уақыт өте жазылады, дене сауығады. Ал тілмен айтылған ащы сөз, қорлау, ғайбат не өкпе адамның көңілінде ұзақ сақталып, оңай ұмытылмайды. Яғни жарақаттан гөрі жүрекке тиген сөздің ауырырақ болатынын ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сүңгі» — соғыс қаруы, денеге түсетін нақты жараның белгісі. «Тіл жарасы» — сөздің кесірінен болатын рухани жара. Халық тілге жай құрал емес, адамның тағдырын өзгерте алатын өткір күш ретінде қарайды. Осы арқылы мақал дене жарасы мен жан жарасын салыстырып, жанға бататын сөздің салмағын терең көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өте өзекті. Әсіресе отбасында, жұмыста, әлеуметтік желіде орынсыз сөз айтпауға шақырады. Мысалы, бір әріптесті көптің алдында қатты сынап, намысына тигізсең, ол сөз ұзаққа дейін көңілде қалады, ал кешірім сұрағанның өзінде ізі білінуі мүмкін. Сондықтан адам сөйлерде ойланып, сөзін өлшеп айтуы керек.
Til jarasy bitpes.