Сұлу болу не керек,
Шайнау сұлу болған соң.
Шебер болу не керек,
Селкеу шебер болған соң.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың айтпағы — сыртқы әдемілік пен атақ-даңқтың өзі жеткіліксіз, егер адамның ісі мен мінезі соған сай болмаса, оның көркі де, шеберлігі де қадірсіз болады. «Сұлу болу» мен «шебер болу» — тура мағынада жақсы қасиет сияқты көрінгенімен, астарында оларды орынсыз көрсетудің, шынайы мәнін жоғалтудың пайдасы жоқ деген ой жатыр. Яғни әдемі көрінгенмен, шын пайдалы іс жасай алмасаң, немесе шебер атанғанмен, оны жөнді қолданбасаң, бәрі бос.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сұлу» — тек сымбат емес, көзбояушылық пен сыртқы жылтырлықтың белгісі. «Шайнау сұлу болған соң» деген тіркес әдеттегі ұқыпты әрекеттің мәнсіз сәнге айналғанын әжуа етеді. Ал «шебер» — өнерлі, іске икемді адам. «Селкеу шебер» дегені — қимылы шала, ісі бытыраңқы, нағыз шеберлікке жетпеген жанның бейнесі. Осылайша мақал сыртқы ұқсастық арқылы міндегі олқылықты мысқылмен көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды адамның тек сәнге әуес болып, бірақ іс жүзінде пайдасы аз болғанда айтады. Мысалы, біреу қымбат киініп, әдемі сөйлегенімен, жұмысты сапасыз істесе, «Сырты сұлу, іші бос» деген ой осы мақалмен үндеседі. Яғни шын бағаланатын нәрсе — көрініс емес, нақты нәтиже мен сапа.
Shaınaý sulý bolǵan soń.
Sheber bolý ne kerek,
Selkeý sheber bolǵan soń.