Сүйсінбесең сүйме.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға бір нәрсені шын көңілмен ұнатпасаң, оны жасанды түрде жақсы көруге болмайтынын меңзейді. Тура мағынасында — сүйсінбеген нәрсені сүйме, яғни жүрекке жақпаған іске, адамға, сөзге не әдетке еріксіз байланып қалма. Астарлы мағынасы — таңдауда адал бол, өз сезіміңе қарсы келме, екіжүзділік жасама. Адам бір істі не бір адамды құрметтесе, ол құрмет ішкі сенімнен тууы керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сүйсіну» сөзі — ықылас, риза болу, көңіл тарту дегенді білдіреді. Ал «сүйме» дегені — сыртқы мәжбүрлеуге ерме, жүрек қоспа деген ойды білдіреді. Мұнда сезім мен ниет басты өлшем ретінде алынған. Қазақ танымында көңіл қоспаған нәрсеге амалсыз жақындау адамның табиғатына жат құбылыс саналады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал өз таңдауыңды құрметтеуге, жалған ұнату көрсетпеуге үндейді. Мысалы, бір адам белгілі бір мамандықты ата-анасының қысымымен емес, өз қызығушылығымен таңдаса, кейін соған жауапкершілікпен қарайды. Ал жүрек қоспаған іске зорланып кірісу көбіне шаршатады және нәтиже де әлсіз болады.