Сөзің тәтті болсын,
Антың қатты болсын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның сөзі жұмсақ, жылы, елге жағымды болуын, ал берген анты берік, бұзылмайтын болуы керегін айтады. Тура мағынасында «тәтті сөз» — жағымды сөйлеу, ал «қатты ант» — уәдеге мықты тұру. Астарлы мағынасы: адам алдымен сөзімен айналасына сыйлы болсын, бірақ бір уәде берсе, соны жауапкершілікпен орындасын. Яғни, тілдің сыпайылығы мен мінездің беріктігі қатар жүруі тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тәтті сөз» — құлаққа жағатын, жұбататын, жанды жараламайтын әдепті сөйлеудің бейнесі. «Антың қатты» дегені — бос сөз емес, темірдей берік уәде, сенімділік пен табандылықтың белгісі. «Тәтті» мен «қатты» сөздері қарама-қарсы қойылып, адам бойындағы екі қасиетті қатар ұсынады: жұмсақ қарым-қатынас және мықты жауапкершілік.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыс орнында, отбасында, достық қарым-қатынаста өте орынды қолданылады. Мысалы, бір адам әріптесіне сыпайы сөйлеп, бірақ мерзімінде тапсырманы міндетті түрде орындаса, соған осы мақал дәл келеді. Демек, мәдениетті сөйлеу де, уәдеде тұру да — сенімнің негізі.
Antyń qatty bolsyn.