Сөзге тұру - ерлік,
Сөзді жұту - қорлық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: айтқан сөзіңде тұру, уәдеде беріктік таныту — ердің ісі; ал берген сөзден айнып, оны «жұтып қою» — абыройсыздық. Астарлы мағынасы терең: адам өз айтқанына жауап беріп, уәдесін орындаса, ол сенімге ие болады. Ал сөзден тайқу, жалтару, өтірік уәде беру адамның қадірін түсіреді. Халық мұнда ерлік тек батырлықта емес, мінезде, жауапкершілікте екенін көрсетеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сөзге тұру» — өз пікірінде берік болу, уәдеге адал қалу деген образ. «Ерлік» сөзі мұнда найза ұстап жауға шапқан батырлықтан гөрі, ішкі қайсарлық пен азаматтықты білдіреді. Ал «сөзді жұту» — айтқанынан қайту, өз сөзін жоққа шығару, тайғанақ мінез көрсету. «Қорлық» дегені — мұндай қылықтың адамды жұрт алдында төмендететінін меңзейді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өте маңызды. Мысалы, бір адам жұмысқа уәде беріп, белгіленген мерзімде тапсырманы орындаса, оның беделі өседі. Ал үнемі «ертең істеймін» деп, соңында жалтарып жүрсе, оған ешкім сенбейді. Сондықтан бұл нақыл адамды адал, сөзінде тұрақты болуға шақырады.
Sózdi jutý - qorlyq.