Шын сөз - бал, өтірік сөз - жуа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Шын сөз адамның жанын жадырататын, көңілге жағатын тәтті нәрсеге теңеледі. Өйткені шындық сенім тудырады, арадағы сыйластықты сақтайды, адамға рухани қуат береді. Ал өтірік сөз керісінше, жұғымсыз, дәмсіз, тіпті ащы әсер қалдырады. Өтірік айтқан адам бір сәт пайда көргендей болғанымен, ақырында абыройынан айырылады. Бұл мақал адамдарды адал сөйлеуге, шындықты құрметтеуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бал» — тілге жағымды, дәмі тәтті, қадірлі нәрсенің бейнесі. Ол шын сөздің адамға беретін жылуын, жайлылығын білдіреді. «Жуа» — өткір иісті, дәмі аса жұғымды емес өсімдік. Бұл өтіріктің көңілге қонбайтынын, адамға сүйкімсіз естілетінін астарлайды. Яғни мақал шындық пен жалғандықты дәм арқылы салыстырып, екеуінің әсер айырмасын өте ұтымды көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыста, отбасында немесе достар арасында шын сөйлеп, жалған ақпарат таратпау керек екенін еске салады. Мысалы, бір адам қателігін мойындап, шындықты ашық айтса, ол сенімге ие болады; ал сылтау айтып өтірік айтса, кейін беделі түседі.