Шешен - көптің анасы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Шешен - көптің анасы» деген мақал сөзге ұста, ойы жүйрік, тілі орамды адам көпке пайдасын тигізеді дегенді білдіреді. Тура мағынасында «ана» — асырап-бағушы, қамқоршы. Астарлы мағынасында шешен адам да елдің көңілін табады, дауды бітімге келтіреді, күмәнді сейілтеді, жұртқа жөн сілтейді. Яғни, орынды айтылған сөз көптің жүгін жеңілдетіп, ортақ іске ұйытқы болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ана» сөзі мейірім мен қамқорлықтың белгісі ретінде алынған. Ана қалай баласын бағып-қағып, өсірсе, шешен де халықты сөзімен тәрбиелеп, бағыттайды. «Көп» дегені — қарапайым жұрт, ел-жұрт, қауым. Демек, шешеннің сөзі жеке адамға ғана емес, тұтас елге әсер ететін күшке теңеліп тұр.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жойған жоқ. Мысалы, жиналыста немесе отбасылық кеңесте бір адам ойын анық, сабырмен, дәлелмен айтып, екі жақты татуластырса, жұрт оның сөзін қадірлейді. Себебі шешендік тек әдемі сөйлеу емес, көпке пайдасы тиетін дұрыс сөз айту.