Семіздікті қой көтереді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — семіз, ауыр қойды көтеріп алып жүретін де, соған төзетін де өзі. Астарлы мағынасы — бір істің салмағын, ауыртпалығын көтеруге шамасы жеткен адам ғана соған лайық болады. Яғни қолында мүмкіндігі, күші, дәулеті, төзімі бар кісі қиындықты да, жауапкершілікті де алып жүре алады. Сонымен бірге бұл сөз артықмақтанба, ауыр жүкке дайын бол деген ескерту ретінде де айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «семіздік» — молшылық, көп жүк, ауыр міндеттің бейнесі. Ал «қой» — момын, бірақ салмақты мал ретінде алынған. Қойдың семіз болуы оның ауырлығын арттырады, демек, көтеру үшін күш қажет. Осы арқылы халық «әр салмақтың өз көтерер күші бар» деген ойды ықшам жеткізген. Образ өте қарапайым болғанымен, өмірлік тәжірибеге жақын.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жауапкершілігі көп жұмысқа, үлкен іске немесе қомақты табысқа ие адамның жағдайына қатысты айтылады. Мысалы, ірі компанияны басқарып отырған адамға тек пайда емес, қызметкер мен ел алдындағы жауап та бірге келеді. Ондайда «Семіздікті қой көтереді» деп, ауыр істің салмағы соған лайық адамға түсетінін меңзейді.