Семіз қойдың өмірі қысқа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Семіз қойдың өмірі қысқа» деген мақал тура мағынасында малдың тым семіріп кетуі оның ұзақ өмір сүруіне қолайсыз екенін білдіреді. Астарлы мағынасы — тоқтыққа мастанып, рахатқа беріліп, күтімсіз қалған нәрсе тез тозады, ал шектен тыс жайлылық адамды да әлсіретеді. Бұл сөз әр істегі өлшем мен тепе-теңдіктің маңызды екенін ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «семіз қой» — молшылыққа, тоқшылыққа, шамадан тыс жайлы күйге айналған бейне. Қойдың семіздігі сырттай жақсы көрінгенімен, оны ұзақ сақтайтын қасиет емес. Осы арқылы халық «көзге көрінген береке әрдайым тұрақтылық емес» деген ойды жеткізеді. Яғни артықтық пен босаңсу адамның, істің, тіпті уақыттың қадірін кетіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал артық еркелетілген, бақылаусыз қалған жағдайларға қатысты айтылады. Мысалы, адам табысқа жеткен соң еңбек пен тәртіпті ұмытса, кәсібі құлдырауы мүмкін. Бір кәсіпкер кірісі көбейіп, шығынды бақыламай, сапаны төмендетсе, тұрақты клиентінен айырылып қалады. Сонда осы мақал еске түсіп, «шамадан асқан тоқшылықтың соңы жақсы болмайды» деген сабақ береді.