"Сақалды құл жарытпас" деген мақал қазақ қоғамындағы еңбек, жауапкершілік және адамның қадір-қасиеті туралы ойды білдіреді. Мақалдың мағынасы, негізінен, қорқу немесе сылтау айтқан адамның ешқандай нәтиже бермейтінін көрсетеді.

"Сақал" - бұл сыртқы көрініс, ал "құл" - еңбекке қабілетті адам. Яғни, сыртқы келбет (сақал) адамның шынайы қабілеті мен істейтін іс-әрекетіне әсер ете алмайды. Ол еңбек етпеген адам (құл) ештеңе істей алмайды және өмірде жақсы нәтижеге қол жеткізе алмайды.

Қорыта келгенде, бұл мақал еңбек етпейтін, тек қана сыртқы пішім мен атқарушы рольді ұстанатын адамдардың шынайы жетістікке жете алмайтынын ескертеді. Еңбек пен белсенділік әрқашан маңызды.