Әркім өзі шығар тауын биік болсын дейді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның өз мүддесін, өз жағдайын жоғары қоюға бейім екенін білдіреді. Тура мағынасында әр адам өзі шыққан таудың биік болғанын қалайды. Астарлы мағынасы — адам өз туған жерін, өз әулетін, өз ісін, өз орнын өзгеден артық көреді, соны мақтан тұтады. Бірақ мақал тек мақтаншақтықты емес, әркімнің өз дүниесіне жауапкершілікпен, сүйіспеншілікпен қарайтынын да аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тау» — адамның шыққан тегі, өскен ортасы, жеткен жетістігі сияқты бейнелі ұғым. «Биік болсын» деуі — сол ортаға деген құрмет пен оны жоғары бағалау. Тау неғұрлым биік болса, адам соғұрлым өзіне сенімді, беделді көрінеді деген түсінік жатыр. Бұл образ адамның ішкі мақтанышы мен ниетінің символы ретінде қолданылған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал өз ауылын, оқу орнын, жұмысын немесе баласын ерекше көріп, соны мақтайтын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, ата-ана өз баласының жетістігін өзгеден жоғары қойып, «менің балам бәрінен озсын» деп тілейді. Дегенмен мұны сабырмен, әділ бағамен ұштастырған дұрыс.