Пәлелі жерге бармағыңды тықпа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды орынсыз іске араласпауға, өзіне қауіп төндіретін жерден аулақ жүруге шақырады. Тура мағынасында «пәле шығатын жерге қол сұқпа, тиіспе» деген ой бар. Астарлы мағынасында даулы, қауіпті, күмәнді ортаға барсаң, өзің де зиян шегуің мүмкін. Сондықтан ақылды адам әуелі салдарын ойлап, сақтықпен әрекет етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «бармағыңды тығу» тіркесі — бір іске артық араласу, тіпті қауіпке қол сұғу деген бейнелі сөз. «Пәлелі жер» — ұрыс, дау, жаман ықпал, әуре-сарсаң көп орта. Халық бұл арқылы кез келген істің шегін білу, шамаң келмейтін іске килікпеу керегін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал әлеуметтік желідегі дауға араласу, күмәнді адамдармен байланыс жасау немесе заңсыз іске қатысу сияқты жағдайларда өте орынды айтылады. Мысалы, біреулер интернетте біреуді жамандап, жанжалға шақырса, сабырлы адам ондай таласқа кірмей, «Пәлелі жерге бармағыңды тықпа» деп өзін де, абыройын да қорғайды.