Пәле қуған пәлеге жолығады,
Жала қуған жалаға жолығады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге жамандық іздеген, біреуге пәле жаппақ болған адам ақырында сол жамандықтың өзіне қайта келуіне тап болады. Астарлы мағынасы: жаман ой, өсек, жала, арам ниет адамды жақсылыққа жеткізбейді, қайта өз басына сор болып жабысады. Халық мұнда әділдік пен моральдық тепе-теңдікті көрсетеді: қалай әрекет етсең, соның салдарын тартасың.
Образдар мен теңеулер
«Пәле» сөзі — жай ғана оқиға емес, адамға зиян тигізетін бәле-жала, дау-дамай, қиындықтың бейнесі. «Жала» — жалған айып, орынсыз кінә тағу. «Жолу» деген сөз кездесу, тап болу мәнінде қолданылып, жамандықтың адамды айналып өтпейтінін меңзейді. Мұнда бейне бір өзгені құлатамын деген адам өзі сүрініп кететіндей көрініс бар.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе жұмыс орнында, әлеуметтік желіде, көреалмаушылық пен өсек көп кезде маңызды. Мысалы, бір қызметкер әріптесін орынсыз жамандап, басшыға жала жапса, кейін өзі сенімнен айырылып, абыройсыз қалуы мүмкін. Мақал адамдарды адал болуға, арсыз әрекеттен сақтануға шақырады.
Jala qýǵan jalaǵa jolyǵady.