Өзіңдікі өзіңе
оттай ыстық көзіңе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның өзіне жақын, өзінікі болған нәрсенің бәрі қымбат әрі ыстық болатынын білдіреді. Тура мағынасында «өз көзің» қандай қымбат болса, адамға өзінікі де дәл сондай ерекше көрінеді. Астарлы мағынасы — адам өз еңбегімен тапқанын, өз туысы мен отбасын, өз елін, өз сөзін, өз дүниесін өзгеден артық бағалайды. Сондықтан бұл мақал жақын нәрсенің қадірін түсін, барды бағала деген ой айтады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «оттай ыстық» тіркесі — ерекше жылылықтың, сүйіспеншілік пен қымбат көрудің бейнесі. «Көзіңе» дегені — адамның өзіне ең жақын, ең қажет мүшесі арқылы салыстыру жасайды. Яғни өзінікі сырт көзге қарағанда қарапайым көрінгенімен, иесіне өте бағалы болады. Бұл жерде оттың жылуы сияқты сезімдік салыстыру қолданылып, жақын дүниенің жүрекке жылы тиетіні аңғарылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамға өз отбасын, еңбегін, туған жерін немесе жеке мүлкін бағалауды еске салады. Мысалы, біреу көп ізденіп жинаған кітабын, жасаған жобасын немесе ата-анасынан қалған ескі бұйымды өзгеге бергісі келмей, ерекше қадір тұтады. Себебі ол — өзінікі, сондықтан бағасы да бөлек.
ottaı ystyq kózińe.