Өзім есек бола тұрып түйені жетектедім.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның өз шамасын білмей, қолынан келмейтін істі мойнына алуы туралы айтады. Тура мағынасында — есек бола тұрып түйені жетектеу мүмкін емес, яғни әлсіз жанның ауыр жүкке жармасуы. Астарлы мағынасында — білімі, тәжірибесі, беделі немесе мүмкіндігі аз адамның өзінен әлдеқайда үлкен, қиын істі басқаруға тырысып, ақырында қиналып қалуын меңзейді. Мұнда өз қадіріңді, шама-шарқыңды таразылау керектігі ескертіледі.
Образдар мен теңеулер
Есек — қарапайым, күші аз, ауыр жұмысты сүйрететін бейне. Түйе — салмақты, зор күшті, бірақ басқаруы да оңай емес мал. Осы екі образ арқылы мақал өзіне лайық емес жүкке ұмтылудың орынсыздығын көрсетеді. Яғни әлсіздің күштіге жетекші болуға тырысуы — табиғи үйлесімге сыймайтын іс.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал тәжірибесі аз адам күрделі істі орынсыз өз мойнына алғанда айтылады. Мысалы, жаңа ғана жұмысқа тұрған адам бүкіл бөлімнің есебін өзі жүргіземін деп, соңында қателікке ұрынады. Сол кезде үлкендер: «Өзім есек бола тұрып түйені жетектедім» деп, шамадан тыс міндет алудың дұрыс еместігін ескертеді.