Өзім білем деген жігіттің,
Басына ойран салғаны.
Көп біледі деген жігіттің,
Еліне қорған болғаны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өз білгеніне ғана сеніп, басқаның ақылын тыңдамайтын адам көп жағдайда опық жейтінін айтады. «Өзім білем» деген жігіт асығыстыққа салынып, қателікке ұрынады, сөйтіп өзіне де, айналасына да зиян келтіреді. Ал «көп біледі» деген жігіт — тек білімді емес, көргені көп, ойы терең, тәжірибесі мол адам. Ондай адам елге пайдасын тигізіп, қиын кезде жұртқа сүйеніш болады. Яғни мақал білімнің өзін емес, біліммен бірге кішіпейілділік пен парасаттың қажет екенін түсіндіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «басына ойран салғаны» тіркесі адамның өз қателігі өзіне сор болатынын бейнелейді. «Еліне қорған болғаны» — білімді, байыпты адамның халыққа тірек, қауіп-қатерде панасы болатынын көрсететін биік образ. «Жігіт» сөзі мұнда жай жас адам емес, ел ісіне араласар азаматтың тұлғасын білдіреді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазіргі заманда да өте орынды. Мысалы, жас маман тәжірибелі әріптесінің кеңесін тыңдамай, жобаны өз бетінше жасағанда қате жіберуі мүмкін. Ал білімін толықтырып, ақылға жүгінген адам ұжымға да, қоғамға да пайда әкеледі.
Basyna oıran salǵany.
Kóp biledi degen jigittiń,
Eline qorǵan bolǵany.