Өз сүйгенің өзіңе, үрдей көрінер көзіңе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның жақсы көрген нәрсесін немесе жанға жақын кісісін өзгеден ерекше, тіпті айрықша әдемі, қымбат етіп көретіні туралы айтады. Тура мағынасында — өзің сүйген адам көзіңе басқа жұрттан бөлек көрінеді. Астарлы мағынасы — махаббат пен іңкәрлік сезімі адам танымын өзгертеді: жақсы көрген жанның кемшілігі де байқалмай, бар қасиеті үлкейіп көрінеді. Сондықтан бұл сөз сезімнің күшін, сүйіспеншіліктің адам жүрегіне әсерін білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сүйгенің» — жүрекке жақын, ерекше қадірлі адам. Ал «үрдей көрінер» деген тіркес сүйген жанның көзге сұлу, биік, мінсіз болып елестеуін бейнелейді. Мұнда нақты биіктік емес, көңілдегі асқақ бағалау айтылып тұр. Яғни адам өз сүйіктісін ақылмен ғана емес, жүрекпен де өлшейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал махаббатқа, достыққа не балаға деген шынайы ықыласты сипаттауда қолданылады. Мысалы, ата-ана үшін өз баласының қылығы өзгеден ерекше сүйкімді көрінеді. Сол сияқты ғашық адам сүйген жанын ең әдемі, ең қадірлі адам деп қабылдайды. Бұл мақал сезімнің адамның көзқарасын өзгертіп жіберетінін еске салады.