Өз еліңнің иті де қадірлі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал туған елдің, өз ортаңның әрбір заты мен тіршілігі жат жердегіден артық, қадірлі екенін білдіреді. Тура мағынасында өз еліңдегі иттің өзі де «қадірлі» делінеді, яғни ол – өз жеріңнің, өз үйіңнің, өз жұртыңның бір бөлігі. Астарлы мағынасы бойынша адамға туған жердің ыстығы мен суығы, кемшілігі мен қиындығы да ыстық көрінеді. Себебі өз еліңде сенің тамырың, тарихың, жақының, үйреншікті өмірің бар.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ит» – қарапайым ғана бейне. Ол арқылы халық туған жерге деген ыстық ықыласты өте қарапайым, бірақ әсерлі түрде жеткізген. «Иті де қадірлі» деуі – елге деген сүйіспеншіліктің күшін көрсететін астарлы сөз. Яғни өз жұртыңдағы ең қатардағы нәрсенің өзі де жат жердің қымбат көрінетін дүниесінен артық.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамды туған жерін құрметтеуге, өз елінің қадірін білуге шақырады. Мысалы, біреу шетелдің өмірін ғана мақтап, өз ауылын менсінбей жүрсе, үлкендер осы мақалмен оған «өз еліңнің қадірін біл» деп ескерте алады. Бұл сөз елге адалдық пен отаншылдықты тәрбиелейді.