Өз елінде көртышқан да батыр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал туған елдің, өскен ортаның адамға ерекше күш беретінін аңғартады. Өз жерінде жүрген адам өзін сенімді, еркін сезінеді, өйткені ол айналасын жақсы біледі, қолдаушыларын таниды, қорғансыз қалмайды. Сондықтан тіпті әлсіз, елеусіз көрінетін жанның өзі өз елінде батыл көрінуі мүмкін. Астарлы мағынасы — адамға туған жердің ықпалы зор, ел ішінде бедел, сенім, намыс артады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көртышқан» — әлсіз, шағын, көзге көп түсе бермейтін жанның бейнесі. Ал «батыр» сөзі — қайсарлықтың, ерлік пен беделдің символы. Екеуін қатар қою арқылы мақал сырт көзге дәрменсіз көрінетін адамның өзі өз ортасында мықты болып көрінетінін бейнелейді. Бұл жерде батырлық нақты күштен гөрі ортаға байланысты қалыптасатын сенім мен беделді де білдіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам өз үйінде, өз жұмысында немесе өз ортасында ғана батылсып, ал бөтен жерде именіп қалатын жағдайларға қолданылады. Мысалы, бір адам ауылында бәрін басқарғандай көрінгенімен, үлкен қаладағы жаңа ортада өз ойын айта алмай қалады. Сондайда осы мақал орынды айтылады.