Оттың шаласы, сөздің аласы жаман.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөздің де, оттың да екі жүзді, зиянды жағы болатынын ескертеді. Тура мағынасында, оттың шала жанғаны түтін шығарып, жылу бермей, көз ашытқандай қолайсыздық тудырады. Астарлы мағынасында, жартылай айтылған, бұрмаланған, өсекке айналған сөз адам арасын бұзады, көңілге дақ түсіреді. Халық мұнда толық айтылмаған не дұрыс тексерілмеген сөздің кесірі ауыр болатынын түйіндейді.
Образдар мен теңеулер
«Оттың шаласы» — шала жанған от, яғни пайдалы болудың орнына түтіндеп, мазаны алатын нәрсе. Бұл жерде ол жартыкеш істі, шала білінген қауіпті білдіреді. «Сөздің аласы» — сөздің ала-құлалығы, бұрмалануы, екіұдай мәні. Яғни біреудің сөзін өзгертіп жеткізу, өсек қосу, не шындықты көмескі айту қауіпті екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желідегі, жұмыс орнындағы не отбасындағы өсек пен шала тексерілген ақпаратқа өте сай келеді. Мысалы, біреу туралы дәлелсіз хабар тараса, ол адамның абыройына нұқсан келтіруі мүмкін. Сондықтан кез келген сөзді ойланып айту, тексеріп сөйлеу керек екенін осы мақал еске салады.