Ордалы жыланмен ойнама.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал тура мағынасында орда болып жатқан, яғни көп жылан шоғырланған жерге жақындама, олармен ойнама деген ескерту. Астарлы мағынасында — күші басым, ашуы қатты, қауіпті ортаға орынсыз араласпа, өзіңе зиян келтіретін іске барма деген сақтықты білдіреді. Мұнда адамды ойланбай қадам баспауға, қауіптің алдын алуға шақырады.
Образдар мен теңеулер
«Ордалы жылан» деген тіркес жай ғана бір жыланды емес, көптің жиылып тұрған, қаупі күшейген жағдайды меңзейді. Жылан халық танымында айласы көп, шақса зияны ауыр жәндік ретінде қабылданады. Ал «ойнама» сөзі жеңіл қарама, қалжыңға айналдырма, беталды тиісіп көрме деген мағына береді. Яғни образ арқылы қауіпті нәрсемен еркелеп, елемей қатынас жасауға болмайтыны көрсетіледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жағымсыз ортаға, қауіпті адамдар тобына немесе тәуекелі жоғары іске абай бол деген мағынада қолданылады. Мысалы, біреу заңсыз бизнеспен тез пайда табамын деп күмәнді топқа қосылмақ болса, оған «ордалы жыланмен ойнама» деп ескерту айтуға болады. Бұл — сақтық пен көрегендікті үйрететін өмірлік нақыл.