Өмірі зақым жылқы бақсын,
Үзеңгісін ұзын тақсын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірі бір іске, бір кәсіпке байланған адам сол ісін жақсы біліп, соған сай жабдықтанып, сақ та ыңғайлы әрекет етуі керек деген ойды білдіреді. Тура мағынасында жылқы бағатын адам ұзын үзеңгі тақса, атқа міну, түсу, мал соңында жүруі жеңіл болады. Астарлы мағынасы — қай кәсіптің де өз ыңғайы, өз тәртібі бар; адам өз жолын таңдаса, соған лайық дайындалып, қиындыққа бейімделуі қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жылқы бағу» — тек мал шаруасы емес, берілген іске берік болу, тынымсыз еңбек ету бейнесі. «Үзеңгі» — тірек, құрал, ыңғайлылықтың нышаны. «Ұзын тақсын» дегені сол істің жағдайына қарай қолайлы амал қолдануды меңзейді. Яғни, мақал адамды орынсыз қыстамай, жағдайға сай әрекет етуге шақырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал мамандық таңдаған адамға өте сай келеді. Мысалы, диқандар егіс маусымында техникасын алдын ала дайындап, құралын түзеп алса, жұмысы жеңілдейді. Сол сияқты оқу, қызмет, кәсіптің бәрінде дайындық пен ыңғайлы тәсіл табу табысқа жеткізеді.
Úzeńgisin uzyn taqsyn.