Өлең - сөздің патшасы.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өлеңнің сөз өнері ішіндегі ең биік, ең көркем түрі екенін білдіреді. Тура мағынасында өлең — ұйқасқа құрылған сөз. Астарлы мағынасында ол ойды әсерлі, әсем, терең жеткізетін, халықтың сезімі мен танымын биіктететін өнер. Яғни қарапайым сөз бен өлеңнің арасында айырма бар: өлеңде ой да, ырғақ та, әсер де ерекше болады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «патша» сөзі өлеңді ең жоғары орынға қояды. Патша қалай елдің басында тұрса, өлең де сөз өнерінің басында тұр деген ой берілген. Бұл теңеу өлеңнің беделін, құдіретін, ықпалын танытады. Өлең тек әдемі ұйқас емес, ол жүрекке жол табатын, ойды оятатын көркем күш ретінде бейнеленген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ақындықты, көркем сөйлеуді, әсерлі жазуды бағалағанда қолданылады. Мысалы, бір оқушы өлеңді жаттап, оны мәнерлеп оқығанда, ұстазы: «Өлең — сөздің патшасы» деп, сөздің көркемдігін, өлеңнің тәрбиелік мәнін атап өтеді. Бұл мақал әдебиетке құрметті де білдіреді.