Ойын сөзге шын төре.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — ойын, қалжың, жеңіл сөздің өзінде де билік жүретіндей бір шындық бар дегенге саяды. Астарлы мағынасы — адам сөзі қандай жағдайда айтылса да, оның орындысы, дәлдігі және шындығы ең жоғары бағаланатынын білдіреді. Қалжыңның өзі де шындықты жасыра алмайды; сөздің төресі — ақиқат. Сондықтан кім не айтса да, сөздің салмағын, мәнін және әділдігін ойлау керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ойын» — жай ермек, әзіл, жеңіл әңгіме. Ал «сөзге шын төре» деген тіркесте «төре» сөзі ең үстем, ең биік, ең әділ деген ұғымды береді. Яғни сөздің ішінде ең үстем орын алатын нәрсе — шындық. Халық бұл арқылы әзіл мен қалжыңның да түбінде шындық жатады деген ойды көркем түрде жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды адамдар әңгімеде, пікірталаста немесе әлеуметтік желідегі сөз таласында қолданады. Мысалы, біреу әжуамен айтса да, шын мәнінде кемшілікті дәл көрсетіп тұрса, «ойын сөзге шын төре» деп түйіндейді. Бұл мақал адамды сөзге жауапкершілікпен қарауға, өтіріктен гөрі ақиқатты жоғары қоюға үйретеді.